Koło w samochodzie odkręca się zwykle w lewo, czyli przeciwnie do ruchu wskazówek zegara, patrząc bezpośrednio na łeb śruby albo nakrętkę. Pokażę, jak zrobić to bezpiecznie, dlaczego zapieczone mocowanie nie chce puścić oraz jak później prawidłowo dokręcić felgę.
Najważniejsza zasada jest prosta, ale liczy się też sposób wykonania
- W lewo odkręcasz, a w prawo dokręcasz standardowe śruby i nakrętki kół.
- Śruby poluzuj, gdy samochód stoi na ziemi, przed użyciem podnośnika.
- Do odkręcania użyj nasadki o właściwym rozmiarze, najlepiej z dłuższym kluczem.
- Po montażu dokręć mocowanie kluczem dynamometrycznym zgodnie z instrukcją auta.
- Wyjątkiem mogą być nietypowe lub starsze konstrukcje z lewym gwintem, ale w samochodach osobowych spotyka się je bardzo rzadko.
W którą stronę odkręca się śruby koła
Patrząc prosto na śrubę lub nakrętkę, obracaj klucz przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. To klasyczna zasada „w lewo luzujesz, w prawo dokręcasz”. Dotyczy ona zdecydowanej większości współczesnych samochodów osobowych, niezależnie od tego, czy auto ma felgi stalowe, czy aluminiowe.
Najczęstsza pomyłka wynika z pozycji kierowcy. Gdy stoisz z boku auta i patrzysz na klucz pod kątem, kierunek może wydawać się odwrotny. Nie oceniaj go względem przodu samochodu. Zawsze patrz od strony zewnętrznej felgi, bezpośrednio na element, który obracasz.
| Czynność | Kierunek obrotu |
|---|---|
| Poluzowanie śruby lub nakrętki | W lewo, przeciwnie do ruchu wskazówek zegara |
| Dokręcanie śruby lub nakrętki | W prawo, zgodnie z ruchem wskazówek zegara |
Jeżeli klucz nie chce się ruszyć, nie zakładaj od razu, że kręcisz w złą stronę. Znacznie częściej przyczyną jest zbyt mocne dokręcenie, korozja albo zapieczenie śruby.
Jak bezpiecznie przygotować auto do zdjęcia koła
Zatrzymaj samochód na twardym, równym podłożu. Włącz hamulec postojowy, wybierz pierwszy bieg lub pozycję „P” w automacie i zabezpiecz koła klinem. Jeśli wymieniasz koło przy drodze, ustaw trójkąt ostrzegawczy zgodnie z warunkami i przepisami, a pracę wykonuj od strony możliwie oddalonej od ruchu.
Przed podniesieniem auta poluzuj każdą śrubę o około ćwierć do pół obrotu. Nie wykręcaj ich całkowicie. Koło stojące na podłożu nie obraca się wtedy razem z kluczem, dlatego potrzeba znacznie mniej siły i nie obciążasz niepotrzebnie podnośnika.
- Zdejmij kołpak lub zaślepki, jeśli zasłaniają śruby.
- Załóż klucz lub nasadkę dokładnie na śrubę.
- Poluzuj wszystkie mocowania bez ich wyjmowania.
- Podnieś samochód wyłącznie w punkcie wskazanym przez producenta.
- Odkręć śruby do końca i zdejmij koło.
Podnośnik samochodowy służy do podniesienia auta, a nie do stabilnego podpierania go podczas długiej pracy. Jeśli musisz wejść pod samochód albo wykonywać naprawę przy zawieszeniu, zastosuj stojaki podporowe. Przy zwykłej wymianie koła nie wkładaj rąk ani nóg pod podniesiony pojazd.
Co zrobić, gdy śruba koła jest zapieczona
Najpierw sprawdź, czy nasadka ma właściwy rozmiar i czy została założona do końca. Zbyt luźna nasadka może obrobić łeb śruby, a wtedy prosta wymiana koła zamieni się w dodatkową naprawę piasty lub mocowania.
Przeczytaj również: Nierówne zużycie opon - co oznacza i co sprawdzić?
Skuteczna kolejność działań
- Użyj klucza z dłuższym ramieniem, na przykład solidnego klucza teleskopowego.
- Dociśnij nasadkę osiowo, aby nie zsunęła się ze śruby.
- Spróbuj krótkiego, kontrolowanego nacisku zamiast gwałtownego szarpania.
- Jeśli problemem jest korozja, zastosuj preparat penetrujący i odczekaj kilka minut.
- Przy mocno uszkodzonym łbie przerwij pracę i skorzystaj z pomocy serwisu.
Nie polecam skakania po kluczu ani przedłużania go przypadkową rurą. Można w ten sposób uszkodzić śrubę, gwint, felgę lub własne stawy. W warsztacie często lepiej sprawdza się klucz udarowy z odpowiednią nasadką, ale jego użycie wymaga kontroli, żeby nie dokręcić później mocowania zbyt dużą siłą.
Jeśli koło obraca się razem ze śrubą, samochód prawdopodobnie nie stoi wystarczająco stabilnie albo jest już uniesiony. W takiej sytuacji opuść auto, zabezpiecz je i dopiero wtedy ponów próbę. Nie walcz z mocowaniem, gdy podnośnik jest jedynym elementem utrzymującym pojazd.
Wyjątki i elementy, które mogą zmylić kierowcę
W większości aut stosuje się prawy gwint, czyli standardowe rozwiązanie odkręcane w lewo. W niektórych starszych pojazdach, maszynach lub nietypowych konstrukcjach można jednak spotkać lewy gwint. Jeżeli śruba nie puszcza mimo prawidłowego kierunku i rozsądnej siły, sprawdź instrukcję konkretnego modelu zamiast zwiększać nacisk.
Osobnej uwagi wymaga śruba zabezpieczająca. Wygląda podobnie do pozostałych, ale ma nietypowy wzór i wymaga specjalnej nasadki. Bez niej łatwo uszkodzić mocowanie, dlatego przed wymianą koła sprawdź, czy klucz do zabezpieczeń znajduje się w samochodzie.
Nie myl też śrub koła z nakrętkami przykręcanymi do szpilek. Dla kierowcy zasada pozostaje zwykle taka sama, ale kształt elementu i sposób osadzenia mogą wymagać innej nasadki. Nie stosuj uniwersalnego klucza na siłę, jeśli nie pasuje idealnie.
Jak założyć koło i dokręcić je prawidłowo
Po zdjęciu starego koła oczyść powierzchnię piasty i przylegania felgi z luźnej rdzy oraz brudu. Nie smaruj stożkowych gniazd śrub ani gwintów bez wyraźnego zalecenia producenta, ponieważ zmienia to warunki tarcia i może sprawić, że przy tym samym ustawieniu klucza śruba zostanie dokręcona zbyt mocno.
Załóż koło i wkręć śruby ręcznie. Powinny wejść bez oporu przez kilka pierwszych obrotów. Jeżeli gwint od razu się blokuje, wykręć śrubę i sprawdź, czy nie jest krzywo ustawiona. Nigdy nie wciągaj koła na siłę kluczem.
Wstępnie dokręcaj śruby na krzyż, na przykład pierwszą, potem przeciwległą, a następnie pozostałe. Po opuszczeniu samochodu dokręć je końcowo kluczem dynamometrycznym. Dokładny moment zależy od modelu auta, rodzaju felgi i zastosowanych śrub. W wielu samochodach osobowych spotyka się wartości około 90-140 Nm, ale ta wartość nie zastępuje danych z instrukcji.
| Etap | Jak wykonać | Dlaczego to ważne |
|---|---|---|
| Wstępne mocowanie | Ręcznie, potem lekko kluczem | Koło pozostaje stabilne na piaście |
| Dokręcanie zasadnicze | Na krzyż, po opuszczeniu auta | Felga dociska się równomiernie |
| Kontrola | Kluczem dynamometrycznym | Chroni śruby, piastę i felgę |
Po zmianie koła dobrze jest sprawdzić dokręcenie po przejechaniu około 50-100 km, o ile zaleca to producent lub serwis wykonujący pracę. Szczególnie dotyczy to świeżo zamontowanych felg aluminiowych i sytuacji, w której powierzchnie przylegania były mocno skorodowane.
Mały szczegół, który ułatwia każdą kolejną wymianę
Po zakończeniu pracy schowaj klucz do śrub zabezpieczających w stałym miejscu i sprawdź ciśnienie w zamontowanym kole. Koło zapasowe może mieć inne zalecane ciśnienie niż zwykła opona, a dojazdówka często ma ograniczenie prędkości, zwykle 80 km/h, zgodnie z oznaczeniem na jej boku.
Najkrócej mówiąc, standardowe koło odkręcisz w lewo, patrząc na śrubę od zewnętrznej strony felgi. Bezpieczeństwo zależy jednak nie tylko od kierunku obrotu, lecz także od stabilnego podłoża, właściwego podnośnika, poprawnego montażu i końcowego dokręcenia zgodnego z wymaganiami konkretnego samochodu.
